" مسابقه عکس و تصاویر زمین شناسی"

احتراماً به اطلاع دبیران محترم زمین شناسی می رساند که گروه زمین شناسی اسلامشهر در نظر دارد مسابقه ای با عنوان تصاویر و عکسهای زمین شناسی اعم از عوارض  زمین شناسی – سنگها  -  کانیها و فسیلها   بصورت CD بین دبیران و دانش آموزان برگزار نماید .

لذا خواهشمند است تصاویر و عکسهای خود و دانش آموزان را تا پایان آذر ماه به گروههای آموزشی متوسطه ارسال نمایید . درضمن از 3نفر برگزیده تقدیر بعمل خواهد آمد.     

a  بسمه تعالی  a

گروه درسـی :                                                                              سال‌تحصیلی 87 ـ 86

* واحد فعالیت مانند : برنامه ، دوره ، پروژه ، دانش‌آموز ، نفر ، کالا ، معلم ، ساعت ، آموزشگاه ، جلد ، مگابایت …

** مقدار فعالیت : یک عدد است که حجم فعالیت یا مقدار کل کالا را نشان می‌دهد .

*** زمان‌بندی : می‌تواند به‌صورت یک تاریخ معین ، یک‌بازده زمانی معین ( حداکثر) ، یک تواتر زمانی ( مثل هر ماه ، هر فصل ، هر روز ) و یا یک جدول زمانی و Cpm اجرایی باشد . در مورد آخر باید جدول یا  Cpmضمیمه گردد .

برنامه سالانه گروه‌های‌آموزشی متوسطه ( گروه درسی زمین شناسی) سال‌تحصیلی 87 ـ 86

برنامه سالانه گروه‌های‌آموزشی متوسطه ( گروه درسی زمین شناسی) سال‌تحصیلی 87 ـ 86

- وضعيت لرزه زمين ساختی ناحيه
   (برگرفته از منبع: ملكي، عباس، 1380، پهنه‌بندي لرزه‌اي چهارگوش تهران، پژوهشگاه بين‌المللي زلزله‌شناسي و مهندسي زلزله)
   - گسل الموترود
   گسل الموترود که يال جنوبی دره الموترود را تشکيل می دهد، دارای راستای شمال باختری- جنوب خاوری بوده و شيب آن به سمت جنوب باختری است.
   گسل فشاری و جوان الموترود در به وقوع پيوستن زمين لرزه 20 آوريل 1608 ميلادی رودبارات- طالقان و زمين لرزه 27 سپتامبر 1945 هريان به احتمال کمتر در زمين لرزه 16 دسامبر 1808 ميلادی طالقان نقش داشته است.
   - گسل ايپک
   گسل ايپک با راستای تقريباً خاوری- باختری (نقشه 2-1-2) و طول بيش از 100 کيلومتر، از فاصلة تقريبی 10 کيلومتری جنوب بوئين زهرا می گذرد (Ambraseys, 1962).
   گسل جنبا و فشاری ايپک در زمين لرزه اول سپتامبر 1962 ميلادی زمين لرزه ای با بزرگی و شدت را موجب شد، که همان زمين لرزة بوئين زهرا به همراه 1 متر جا به جايی افقی بود (Ambraseys & Melville, 1982).
   - گسل خزر (البرز)
   گسل خزر، واقع در يک مرز ساختاری در حاشيه جنوبی خزر با درازای بيش از 600 کيلومتر است. اين گسل با راستای خاوری- باختری، شيب به سوی جنوب و سازوکار فشاری، در شمال کوههای البرز و جنوب دشت کرانه ای مازندران قرار دارد.
   اختلاف ارتفاع شديد و ناگهانی ميان دريای خزر (با ارتفاع نزديک به 28 متر زير سطح درياهای آزاد) و يال شمالی رشته کوههای البرز با ارتفاع نزديک به 2000 متر، به سبب عملکرد گسل خزر است (بربريان، 1365).
   بررسی داده های لرزه خيزی نشان می دهد که جنبش اين گسل سبب رويداد زمين لرزه های متعددی شده است و گسل خزر، گسلی لرزه زا محسوب می شود. زمين لرزه های ذيل به سبب جنبش گسل خزر روی داده اند (بربريان و قريشی 1367):
   - زمين لرزه 874 ميلادی گنبدکاووس با بزرگی و شدت ؛
   - زمين لرزه 5 آوريل 1944 گرگان با بزرگی و شدت .
   - گسل شمال البرز
   گسل شمال البرز، گسلی است خم دار با راستای تقريبی خاوری- باختری، شيب به سمت جنوب و درازای 300 کيلومتر.
   گسل شمال البرز، گسلی است لرزه زا و به گمان زياد زمين لرزه سال 1127 ميلادی، فريم چهارگانه در شمال کياسر با بزرگی و شدت به سبب جنبش اين گسل به وقوع پيوسته است (بربريان و قريشی 1367).
   - گسل شمال تهران
   گسل شمال تهران شامل يک منطقه از گسلهايی است که به صورت نردبانی- پلکانی در پهنه شمال و باختر تهران با طول تقريبی 90 کيلومتر قرار گرفته است. بخشی از اين سيستم گسلی، مرز ميان کوه و دشت در شمال تهران را شامل می شود. راستای بخش خاوری گسل، خاوری- باختری با شيب به سوی شمال و در بخش باختری آن، شمال باختری- جنوبی خاوری با شيب به سوی شمال خاوری است. سازوکار گسل شمال تهران، فشاری و راستالغز چپگرد است.
   سيستم گسلی شمال تهران شيبی متغير بين 10 تا 80 را دارا می باشد و شامل 3 بخش بوده و از خاور به باختر عبارتند از: گسل لشگرک به طول 25 کيلومتر، گسل کن به درازای 27 کيلومتر و گسل ماهدشت- کرج به درازای 43 کيلومتر، که در يک قالب پلکانی- نردبانی قرار گرفته اند. بعضی شواهد حاکی از کشش امتدادلغز چپگرد در سيستم گسلی شمال تهران، در مقطع کن يافت شده است (Zare, 2000).
   اين احتمال وجود دارد که زمين لرزه های 855-856 و 1177 ميلادی به دليل گسيختگی گسل شمال تهران روی داده باشند. وجود گسلهای متعدد معکوس، نظير گسلهای باغ فيض، داووديه، تلويزيون، محموديه نشانگر بالا آمدگی بخش جنوبی (فرو ديواره) گسل شمال تهران می باشد.
   (زارع و همکاران 1375) بر اساس مطالعات دورسنجی (عکسهای هوايی و ماهواره ای) و با توجه به تغيير مسير آبراهه ها و تغييرشکل چپگرد مخروطه افکنه ها و آبراهه ها روی افتگاه گسل شمال تهران می توان سازوکار چپگرد را برای اين گسل مسلم دانست.
   وابستگی زمين لرزه های تاريخی به گسلهای مهم هنوز مورد ترديد است، نظير زلزله10/12/1119 ميلادی شمال قزوين که بربريان و ييتز Berberian & Yeats (1999) آن را به گسل مشاء منتسب دانسته اند.
   - گسل طالقان
   گسل طالقان، گسلی با راستای تقريبی خاوری- باختری و طول تقريبی 64 کيلومتر و شيب به سمت جنوب می باشد.
   زمين لرزه 8 نوامبر 1966 صمغ آباد طالقان احتمالاً به سبب جنبش اين گسل روی داده است. احتمال می رود که گسل طالقان در زمين لرزه 16 دسامبر 1808 ميلادی طالقان با بزرگی مؤثر بوده است (پروکرمانی و آرين، 1377).
   - گسل ماهدشت- کرج
   گسل ماهدشت- کرج بين شهر ماهدشت تا جنوب کرج واقع شده است و برای اولين بار توسط سليمانی (1376) معرفی گرديد. اين گسل به طول بيش از 30 کيلومتر بوده و از نوع فشاری با مؤلفه راستالغز با امتداد و شيب به سوی جنوب و جنوب خاوری می باشد.
   بعضی شاخه ها شيب رو به جنوب و بعضی ديگر شيب رو به شمال دارند. با توجه به مطالعه عکسهای هوايی، اين گسل در ادامه گسل جوان و لرزه ای جوان اشتهارد است و از شرايط حاکم بر آن تبعيت می کند. بدين ترتيب اين دو قطعه را می توان در يک روند دانست و درازای 80 کيلومتر را برای آنها در نظر گرفت.
   - گسل جنوب اشتهارد
   گسل جنوب اشتهارد از نوع فشاری و با شيب رو به جنوب بوده و جا به جايي های راستالغز بيشتر به حالت چپگرد بر روی آن مشاهده می شود. اين گسل توسط بربريان معرفی گرديد. اين گسل فشاری و جوان دارای طول نسبی 55 کيلومتر می باشد. از باختر به اشتهارد و از خاور به ماهدشت می رسد.
   همانطور که در گسل ماهدشت- کرج اشاره شد، با گسل جنوب اشتهارد در يک روند بوده و دارای طول تقريبی 80 کيلومتر می باشند.
   - گسل مشاء
   گسل مشاء برای اولين بار توسط Dellenbach (1946) به نام گسل مشاء- فشم ناميده شده است و به همين نام توسط Tchalenko (1971)استفاده گرديد. اين گسل به نام راندگی ميگون- مشاء به وسيله Assereto (1966) و همچنين به نام راندگی اصلی توسط سازمان زمين شناسی کشور 1972 معرفی گرديد. گسل فوق به نام راندگی اصلی جنوبی توسط Lorenz (1964) ناميده شده است. گسل مشاء- فشم از هر دو آبادی نامبرده می گذرد و آن را به نام گسل فشاری مشاء نيز ناميده اند (Berberian 1983). گسل مشاء به صورت مجموعه ای از گسلها است که به طور کلی به درازای تقريبی 400 کيلومتر از شاهرود تا آبيک می رسند. اين گسل دارای راستای خاور، جنوب خاوری- باختر، جنوبی باختری است و به موازات بخش جنوبی ساختار نواری رشته کوههای البرز می باشد. گسل مشاء با ريخت سينوسی در بخشهای خاوری و باختری تقريباً به روند خاوری- باختری می رسد. شيب گسل مذکور 35 تا 75 به سوی شمال است. درياچه آب شيرين تار در 15 کيلومتری خاور شهرستان دماوند (زرين کوه) در راستای گسل مشاء در ارتفاع 3000 متری تشکيل شده است. در منطقه آينه ورزان (جاده فيروزکوه)، گسل مشاء با موقعيت هندسی NE 56 و 110 واحد لغزشهای با موقعيت E 15 و 50 بوده که گسل مذکور را گسلی رانده با مؤلفه راستالغز چپگرد نشان می دهد. علاوه بر آن جهت ميل ريز چين های گسلی و همچنين جا به جايی آبراهه هايی که گسل مشاء را قطع کرده اند جنبش راستالغز چپگرد اين گسل را تأييد می کنند (زارع و همکاران، 1375).
   زلزله های متعددی را می توان به گسل مشاء نسبت داد.
   - گسل کندوان
   گسل کندوان در شمال باختری آتشفشان دماوند قرار دارد و با توجه به اختصاصات مشابهی که با گسل بايجان دارد، اين گسل را دنباله خاوری آن در نظر می گيرند. به همين دليل کندوان- بايجان را گسل شمال آتشفشان دماوند نيز ناميده اند (عکاشه و همکاران، 1362).
   - گسل ايوانکی
   اين گسل با طول تقريبی 80-75 کيلومتر (زارع 2000)، گسلی است فشاری با شيب به سمت شمال که روندی تقريباً شمال غربی- جنوب شرقی داشته و گسل پارچين (بربريان و همکاران 1364) و گسل ايوانکی (بربريان 1981) را در بر می گيرد. امتداد اين گسل بر روی عکس های هوايی و خصوصاً ماهواره ای قابل مشاهده می باشد. اين گسله از جنوب شرق تهران (مسگرآباد) تا شرق ايوانکی ادامه می يابد. به نظر می رسد اين گسله مسبب بسياری از زمين لرزه های بزرگ محدودة تهران که به مجموعه گسلهای رسی نسبت داده می شوند بوده باشد.
   گسل ايوانکی در اين ناحيه مرز شاخص بين کوه و دشت را ايجاد نموده است و اين گسل را می توان باعث بر پايی ارتفاعات اين ناحيه دانست.
   - گسل کهريزک
   گسل کهريزک به شکل ديوارة بلندی (1 تا 10 متر) با راستای خاوری- باختری و درازای بيش از 40 کيلومتر در 10 کيلومتری جنوب شهر ری (20 کيلومتری جنوب تهران) ديده می شود. گسلة کهريزک از شمال آبادی سلطان آباد (در باختر) تا کهريزک و سپس تا روستای ظالم آباد (جنوب قلعه نو، سر جاده ورامين) و شمال شمس آباد (در خاور) ديده می شود. به سمت خاور و باختر راستای گسلة کهريزک در زير رسوبات جوان رودخانه ای و دشتی ناپديد می گردد (بربريان و همکاران 1364).
   حسامی آذر (1374) با مطالعات لرزه شناسی ديرينه بر روی افتگاه گسلی کهريزک، سازوکار راستالغز راستگرد با مؤلفة فشاری را به آن نسبت می دهد (بربريان و همکاران 1364).
   - گسل شمال ری
   گسل شمال ری به صورت ديوارة فرسوده شده ای در نزديکی فرسوده شده ای در نزديکی آبادی عظيم آباد (کنارة جنوبی بزرگراه ری- بهشت زهرا) ديده می شود. اين ديواره به بلندی 2 متر با راستای خاوری- باختری و درازای 5/16 کيلومتر در شمال و شمال باختری شهر ری (10 کيلومتری جنوب تهران) ديده می شود. اين ديواره گسلی به سمت باختر تا آبادی صالح آباد پيگير می شود. به طرف خاور و باختر ادامه گسل شمال ری، زير رسوبات جوان رودخانه ای و دشتی ناپديد می گردد. به سمت باختر آبادی چهاردانگه، دو خطواره، يکی در نصيرآباد نوروزی و ديگری در جنوب حسن آباد ديده می شود که ممکنست ادامة باختری گسلة شمال ری محسوب شوند. گسل شمال ری از 2 گسل تشکيل شده که در قسمت ميانی با يکديگر پوشش دارند. آرايش هندسی گسلة شمال ری پيشنهاد می کند که سازوکار اين گسله راندگی با شيب به سمت شمال می باشد.
   - گسل جنوب ری
   گسل جنوب ری به شکل ديوارة کوتاه (حدود 1 تا 2 متر) و فرسوده شده ای در جنوب تپه باستانی (تپه غار) آبادی قلعه نو (جنوب باختری شهر ری و 14 کيلومتری جنوب تهران) که به سمت جنوب باختری ادامه دارد، ديده می شود. پس از گذشتن از بزرگراه کمربندی تهران، گسلة جنوب ری در راستای خطی در پای درختان به سوی سعيدآباد بالا ديده می شود. طول کلی گسل جنوب ری حدود 5/18 کيلومتر بوده و ادامة خاوری و باختری آن در زير رسوبات جوان رودخانه ای و دشتی ناپديد می گردد. شيب گسلة جنوب ری در روی زمين ديده نمی شود ولی آرايش هندسی آن در روی زمين (پيچ و خمهای گوناگون در راستای گسله بر روی عکسهای هوايي) نمايشگر سازوکار راندگی با شيب به سمت شمال می باشد. بر روی عکس هوايی در فاصلة ميان قلعه نو حاج موسی و جنوب باختری شهر ری، ادامه گسله جنوب ری به صورت خطی راست شده و حرکتی چپ گرد به سبب جا به جايی آبراهه ها ديده می شود.
   - گسل گرمسار
   گسل گرمسار، گسلی با راستای خاوری- باختری در شمال گرمسار می باشد که به سمت باختر خم های زيادی پيدا کرده است و پس از گذشتن از دامنه های کوههای تخت و کوه سرخ در جنوب خاوری ورامين به گسلة پيشوا می رسد. طول گسلة گرمسار از شمال ده نمک در قسمت خاوری تا جنوب باختری کوه سرخ و رودخانه شور در باختر، حدود 70 کيلومتر است. آرايش هندسی اين گسل، سازوکار راندگی با شيب به سمت شمال را پيشنهاد می کند.
   - گسل پيشوا
   گسل پيشوا، گسلی به درازای 34 کيلومتر و راستای E 130 N می باشد که در جنوب خاوری ورامين قرار دارد. اين گسل فشاری با شيب به سمت شمال خاوری می باشد. بخشی از خانه های پيشوا بر روی اين گسل ساخته شده اند.
   - گسل قصر فيروزه
   گسل قصر فيروزه گسلی است با راستای شمال باختری- جنوبی خاوری در خاور تهران. طول اين گسله در حال حاضر روشن نيست و در گستره جنوب خاوری قصر فيروزه در امتداد رودخانه به جنوب خاوری می رود. به نظر می رسد شيب اين گسله به سمت شمال خاوری می باشد. در خاور قصر فيروزه، اين گسله مرز ميان کوه و دشت را تشکيل می دهد (بربريان و همکاران 1364).
  
   بررسی لايه لرزه زا
   جهت بررسی خصوصيات، ژرفا و پهناي لاية لرزه زا که در زير رسوبات و منطبق بر ضخامت پوسته بالايی است، از پارامترها و داده های مختلف می توان بهره جست، از آن جمله می توان به موارد زير اشاره نمود:
   - پهنای گسيختگی: پهنای گسيختگی تقريباً برابر يا کمی کمتر از ژرفای لايه لرزه زا می باشد.
   - زمين لرزه های مجدد بازيابی شده: با تعيين عمق دقيق محل وقوع و آزاد شدن انرژی می توان ژرفای لايه را محاسبه نمود.
   - نقشه های زمين شناسی: نقشه هايي با مقياس بالا می توانند نشانگر محل جايگيری و ژرفای گسلهای گستره مورد مطالعه باشند.
   - نقشه های ژئوفيزيک و توپوگرافی: تغييرات شديد و بارز گستره عمدتاً با مرزهای قرارگيری گسلها هماهنگی دارند.
  
   برآورد ژرفای لايه لرزه زا بر اساس زمين لرزه های مجدد مکان يابی شده
   پريستلی (Priestly) زمين لرزه های مهم ايران را که مابين سالهای 2000-1962 در محدوده مکانی شمال ايران مرکزی و منطقه ميانی دريای خزر روی داده اند را مجدد مکان يابی نموده اند و کانون ژرفاهای دقيق تری را برای آنها ارائه نمودند (Priestly et al 1996). جهت تعيين ژرفای لايه لرزه زا از ژرفای کانونی تعدادی از زمين لرزه های روی داده در شمال و شمال خاور ايران برداشت شده اند.
   می توان نتيجه گرفت که در گسترة مورد مطالعه ژرفای کانونی زمين لرزه هايی با بزرگای 7 حدود 12 کيلومتر و برای بزرگای 4 حدود 4 کيلومتر مشخص گرديده است.
  
   تعيين هندسه و موقعيت چشمه های لرزه زا
   تعيين پهنه های سرچشمه های لرزه زا بر اساس روند لرزه خيزی و تجمع زلزله های گذشته، پهنای گسيختگی و روند کلی که نقشه های پهنای گسيختگی گسلها نشان می دهند، مطابقت پهنه هـــای انتخاب شده و يا مرزهاي آنها با اختلاف ارتفاعهای محاسبه شده و همچنين تطابق پهنه های لرزه زای انتخاب شده با نقشه های ژئوفيزيک و مغناطيس هوايی، انجام گرفته است. بر اين اساس پهنه های لرزه زا در شمال و جنوب تهران به اين ترتيب مشخص گرديده اند:
  
   پهنة مشاء- الموترود
   شامل گسل های مشاء ، بايجان، لار، طالقان و الموترود.
   پهنة شمال تهران- ايپک
   شامل گسل های شمال تهران، شمال اشتهارد، جنوب اشتهارد، ماهدشت- کرج و ايپک.
   پهنة ری- ايوانکی
   در برگيرندة گسل ايوانکی و مجموعه گسل های ری و مناطق تحت تأثير مستقيم آنها می باشد. اين پهنه در بخش شمالی خود از مناطق تحت تأثير مستقيم گسل شمال تهران مجزا شده و در بخش شمال خاوری نيز از نواحی مجاور گسل مشاء جدا می شود.
   اين پهنه در بخش جنوب باختری خود با مرزی با راستای شمال باختری جنوب خاوری از نواحی جنوبی تر که به نظر می رسد از پتانسيل لرزه خيزی پايين تری برخوردار می باشد جدا شده و در بخش جنوب خاوری اين پهنه از پهنة گرمسار جدا می شود.
   پهنة گرمسار
   پهنة گرمسار با پتانسيل لرزه خيزی نسبتاً بالا در نيم قرن اخير، در برگيرندة گسل های گرمسار و پيشوا و مناطق تحت تأثير مستقيم اين دو گسل می باشد. رژيم زمين ساختی و لرزه زمين ساختی اين پهنه در مقايسه با پهنه های مجاور مهمترين عامل تعريف اين پهنه می باشد. اين پهنه از شمال به پهنة ری- ايوانکی و از غرب به پهنة رباط کريم محدود می باشد.
   پهنة رباط کريم
   اين پهنه نواحی باختري و جنوب باختری محدودة مورد مطالعه را در بر گرفته و از تاريخچة لرزه خيزی کاملی برخوردار نمی باشد. هرچند گسل رباط کريم با طول بيش از 90 کيلومتر در اين پهنه قرار دارد و طبعاً بايد از توان لرزه زايی بالايی برخوردار باشد ولی هيچ دليل ديگری برای اثبات پتانسيل لرزه خيزی بالای اين منطقه مشاهده نمی شود.
  
   جمع بندی
   نتايج حاصل از مطالعة حاضر را می توان به صورت زير جمع بندی نمود.
   1- مطالعة حاضر، بر اساس اطلاعات موجود از چشمه ها، زلزله ها و پارامترهای لرزه خيزی مربوط به چشمه ها انجام شده است و بديهی است که با وجود اطلاعات گسترده تر و وارد کردن داده های دقيقتر دستگاهی، شکل پهنه بندی لرزه ای تهران می تواند تغيير كند.
   2- با مقايسة اشکال مربوط به سناريوهای چشمه های مختلف در روابط کاهندگی متفاوت و يا ترکيب رابطه های کاهندگی و همچنين با دقت در اشکال مربوط به جمع سناريوهای مختلف اشکال (4-1 تا 4-24) می توان دريافت که چشمه های مشاء و شمال تهران بر چشمة جنوب تهران (ايوانکی) غلبه دارند، به خصوص خطر حاصل از چشمة مشاء بيشترين مقدار را نشان می دهد.
   3- در چهار گوش تهران شکل (4-33) و همچنين شهر تهران شکل (4-41) روند تغييرات بيشينه شتاب از شمال به جنوب تهران کاهش يابنده است.
   4- مطالعات در مورد چشمة ايوانکی همچنان ناقص است؛ با توجه به اطلاعات لرزه خيزی تاريخی که زلزله های تاريخی مهمی به اين چشمه نسبت داده شده است، به نظر می رسد که اين چشمه می تواند پتانسيل لرزه ای بالايی داشته باشد، ولی با اطلاعات موجود و با توجه به نتايج حاصل از تحليل خطر، اين نتيجه به دست نيامده است (اشکال مربوط به ترکيب چشمه ها 4-33). بنابراين به نظر می رسد که در دست داشتن اطلاعات لرزه خيزی بيشتر می تواند بر غلبه اين چشمه بر چشمه های ديگر بيانجامد. بنابراين در مطالعات آينده، بررسی دقيقتر جنوب تهران توصيه می شود.
   5- با مقايسة اشکال مربوط به سناريوهای چشمه ها به شکل مجزا اشکال (4-1 تا 24 مربوط به Combination) با اشکال مربوط به جمع خطر چشمه های مختلف اشکال (4-25 تا 39 مربوط به Combination) در سطوح شتاب متفاوت (دورة بازگشتهای مختلف) می توان نتيجه گرفت که در دوره بازگشتهای بالاتر مثلاً 2475 سال، تأثير ترکيب سناريوهای مختلف چندان نيست و يا به عبارت ديگر در اشکال (4-23 و 4-38) ديده می شود که حداکثر شتاب بر روی گسل مشاء از 684/0 به 689/0 افزايش يافته است که قابل توجه نيست. ولی در دوره بازگشتهای کمتر مثلاً 75 سال اين اثر قابل توجه است، يا به عبارت ديگر همانطور که در اشکال (4-17) و (4-28) ديده می شود مقدار شتاب بيشينه بر روی گسل مشاء از 126/0 به 164/0 افزايش يافته است که تغيير قابل توجهی است. بنابراين می توان نتيجه گرفت که در دوره بازگشتهای بالا می توان به جای استفاده از ترکيب سناريوها، از سناريوهای چشمه ها به شکل مجزا در محدودة چشمه ها استفاده نمود. البته بايد به اين نکته توجه نمود که اين نتيجه گيری بستگی زيادی به شرايط قرارگيری چشمه ها نسبت به يکديگر و همچنين رابطة کاهندگی نيز دارد. به اين معنی که اگر چشمه ها در فاصلة کمی نسبت به هم قرار داشته باشند و همچنين رابطة کاهندگی به شکلی باشد که افت شتاب نسبت به فاصله كم باشد، تأثير متقابل چشمه ها قابل توجه تر مي شود. همچنين مي توان نتيجه گرفت که در دوره بازگشتهای بالا مانند 2475 سال، گسل مشاء به علت محتوای لرزه خيزی، غلبة بيشتری از خود نشان داده است.
  

1ـ گسل شمال تهران : مهم‌ترین و طولاترین گسل نزدیک به تهران طول این گسل 45 کیلومتر که از دره لشکرک در شرق تا آبادی کاظم آباد ( 2 کیلومتری شرق کلاک شمال اتوبان تهران ـ کرج ) قابل تعقیب است امتداد این گسل شرقی ـ غربی می‌باشد .

2ـ گسل دره لشکرک

در غرب دره لشکرک در بخش غربی جاده آسفالته تهران ـ لشکرک و در غرب کارگاه شن و ماسه راندگی توفیت‌های سبز سازندن کرج دیده می‌شود شیب گسل 40 درجه به طرف شمال و امتداد گسل شرقی ـ غربی می‌باشد .

3ـ گسل گرمدره : این گسل دربخش غربی گرمدره (جنوب گرمدره و شرق کاروانسراسنگی و جنوب جاده تهران ـ کرج ) این گسل معکوس بوده با زاویه زیاد شیب 50درجه به طرف غرب و دارای امتداد شمالی ـ جنوبی می‌باشد . میزان جابجایی آن حدود نیم متر ذکر شده است .

4ـ گسل فرحزاد : امتداد این گسل تقریباً شمال غربی ـ جنوب شرقی است ، آثار این گسل بر روی زمین چندان قابل رویت نبوده و تنها در بخش غربی رودخانه فرحزاد می‌توان تقسیم آن را به دو شاخه شمالی ـ جنوبی مشاهده کرد .

5ـ گسل سعادت‌آباد : در غرب اوین 500 متری شمال بیمارستان سعادت‌آباد با امتداد شمال شرق ـ جنوب غرب دیده می‌شود و از نوع راندگی با امتداد 32N و شیب 25 درجه به طرف شمال شرق است میزان جابجایی 5 تا 6 متر و جابجایی از نوع عمودی است .

6ـ گسل مسیر مترو : مجرای حفره شده جهت احداث متروی تهران مقطع جالبی از رسوبان آبرفتی تهران با امتداد شمالی ـ جنوبی به طول 2800 متر در تپه‌های عباس آباد حفر شده است از خیابان میرداماد شروع و 10 درجه به طرف شمال ادامه دارد به صورت دگر شیب  در کانال 3A ظاهر شده است .

7 ـ گسل تلویزیون : مقطع اصلی در خیابان آفریقا و مقطع فرعی ( مقطع جدید) در کنار غربی محوطه کمیته انقلاب اسلامی انتهای اتوبان رسالت ، امتداد گسل از نوع معکوس و با شیب 40 درجه به طرف جنوب و امتداد 130 Nدرجه و جابجایی آن نیم متر می‌باشد .

8ـ گسل مشاء فشم : این گسل موسوم به راندگی مشاء فشم معروف است ، از حدود آبیک در غرب شروع می‌شود و پس از عبور از شمال تهران ، فیروزکوه و شمال سمنان به طرف دامغان و شاهرود ادامه می‌یابد . شاخه‌ای از این گسل در شمال تهران بوده و تقعر آن به سمت شمال است با زاویه 35 تا 70 درجه . این گسل در دوران ژوراسیک ( لیاس ) فعال بوده است .

9ـ گسل ری :

الف ـ گسل شمال ری به صورت دیواره فرسوده شده‌ای در نزدیکی آبادی عظیم‌آباد ( کناره جنوب بزرگراه ری ـ بهشت زهرا ) دیده می‌شود این دیواره به بلندی 2 متر با راستای شرقی ـ غربی دیده می‌شود این دیواره گسل تا آبادی صالح آباد دیده می‌شود .

ب ـ گسل جنوب ری : به شکل دیواره کوتاه حدود 1 تا 2 متر در جنوب تپه باستانی ( تپه غار ) آبادی قلعه نو ( جنوب غربی شهرری و 14 کیلومتری جنوب تهران ) که به سمت جنوب غربی ادامه دارد . پس از گذشت از بزرگراه کمربندی تهران گسل جنوب ری در راستای سعیدآباد بالا دیده می‌شود .

از بین گسل‌های بالا، گسل شمال تهران و گسل جنوب ری خطرناکترین گسل‌های تهران می‌باشند .

برنامه سالانه گروه‌های‌آموزشی متوسطه ( گروه درسی زمین شناسی) سال‌تحصیلی 87 ـ 86

برنامه سالانه گروه‌های‌آموزشی متوسطه ( گروه درسی زمین شناسی) سال‌تحصیلی 87 ـ 86

برنامه سالانه گروه‌های‌آموزشی متوسطه ( گروه درسی زمین شناسی) سال‌تحصیلی 87 ـ 86